Testament voor samenwoners met kinderen

24 november 2018 - Leestijd: 7 minuten

Testament voor samenwoners met kinderen

Ben je elkaars erfgenaam als je gaat samenwonen?

Als je gaat samenwonen, ben je niet automatisch elkaars erfgenaam, ook niet als je samen kinderen hebt. Het is dus niet zo dat bijvoorbeeld je huis automatisch naar je partner gaat. Als je wilt regelen dat je elkaars erfgenaam bent heb je drie opties.

  1. Trouwen
  2. Aangaan geregistreerd partnerschap
  3. Samenwonen met een samenlevingscontract en testament. Vaak is het samenlevingscontract van belang omdat je anders officieel geen partners bent. Op onze site kun je een offerteaanvraag doen voor een van samenlevingscontract Met alleen een samenlevingscontract ben je niet elkaars erfgenaam. Erfgenaam word je door het opstellen van een testament.

Dit artikel gaat dus niet over het samenlevingscontract maar over het opstellen van een testament. Er worden hierna een aantal testamentvormen benoemd die handig en goed voor samenwoners met kinderen kunnen zijn. Ook wordt aandacht besteed aan de samengestelde gezinnen.

“Er zijn verschillende testamentvormen voor samenwoners met kinderen!”

Verschillende soorten testamenten voor samenwoners met kinderen

  1. Je benoemt je partner tot enig erfgenaam. De kinderen worden dan dus in principe onterfd. Als de kinderen meerderjarig zijn kunnen zijn beroep doen op de legitieme portie. Als kinderen minderjarig zijn, kan de kantonrechter of de andere ouder een beroep doen op de legitieme portie. Deze legitieme portie bedraagt de helft van hetgeen kind had gehad indien er geen testament was. Het inroepen van de legitieme portie gebeurt het vaakst wanneer de langstlevende ouder een stiefouder is, als er dus sprake is van een samengesteld gezin. De kinderen weten dan immers niet zeker of zij ooit nog iets krijgen uit de nalatenschap van hun overleden ouder, omdat hun stiefouder enig erfgenaam is. Deze testament vorm is dus niet zo geschikt voor samengestelde gezinnen.

Gezamenlijke kinderen Wanneer er alleen gezamenlijke kinderen zijn, doen zij meestal geen beroep op de legitieme portie. Als de langstlevende ouder namelijk vervolgens overlijdt dan erven de kinderen in principe alles. Door deze constructie wordt optimaal gebruik gemaakt van de vrijstelling van € 630.000 bij het eerste overlijden van de eerste ouder. Bij tweede overlijden moet dan wel over het gehele erfdeel worden afgerekend. Het is een eenvoudig testament, maar heeft ook nadelen. Zo krijgen de kinderen niets uit het overlijden van de eerste ouder en dat is fiscaal niet gunstig. Voor mensen met een beperkt vermogen is deze testamentvorm eenvoudig en daarom soms een goede oplossing.

  1. Een andere optie is de zogenaamde tweetrapsmaking. Als enig erfgenaam wordt dan de partner benoemd (net als in optie één) maar de kinderen krijgen het recht op het deel van de eerste overleden ouder. Dit recht gaat in bij overlijden van de laatste ouder. In een testament kan worden opgenomen dat dit deel ook opeisbaar is in andere gevallen. Bijvoorbeeld bij hertrouwen of in het geval de langstlevende partner in een verzorgingstehuis wordt opgenomen. Dit heeft dan weer voordelen voor de eigen bijdragen. Ook kan er twee keer gebruikt worden gemaakt van de vrijstelling voor de erfbelasting van de kinderen. De vrijstelling van de kinderen betreft ruim € 20.000. Het is dus altijd voordeliger om zowel gebruik te maken van de vrijstelling van de kinderen als ook van de vrijstelling van de langstlevende. Een ander voordeel is dat de stiefkinderen niet onterfd worden, maar een voorwaardelijk recht krijgen. De kans op het inroepen van de legitieme portie is dan veel kleiner.

  2. De derde mogelijkheid er is een soort wettelijke verdeling. De wettelijke verdeling geldt eigenlijk alleen voor gehuwden en voor mensen die geregistreerd zijn als partner. Je kunt er echter ook voor kiezen om een testament te maken dat inhoudelijk bijna gelijk is aan de wettelijke verdeling. In dat geval krijgen de kinderen een vordering op de langstlevende ouder, en die vordering is pas opeisbaar op het moment dat de laatste overlijdt. Ook aan deze opeisbaarheid kunnen voorwaarden worden gesteld - zoals hiervoor onder 2. ook genoemd. Dit testament wordt de quasi-wettelijke verdeling genoemd.

Het voordeel van deze vordering is dat er een rente op de vordering kan worden toegekend. Deze rente hoeft niet daadwerkelijk door de ouder te worden uitbetaald, maar wordt bijgeteld bij de hoofdsom. Uitkering vindt pas plaats als de vordering opeisbaar is. De vordering is in ieder geval opeisbaar bij overlijden, maar het kan ook zo zijn dat de vordering opeisbaar is de opname in een verzorgingstehuis of als de langstlevende partner opnieuw trouwt. De kinderen hebben dan recht op hun erfdeel, die dus is vastgelegd in de vorm van een vordering. Na het overlijden van de eerste is het wel van belang dat de hoogte van het vorderingsrecht goed wordt vastgelegd.

Samen één testament?

Vaak wordt een testament gemaakt waarbij eerst alles vererft aan de ene partner. Degene die als laatst overlijdt laat alles na aan de (stief)kinderen. Dit is dus optie 1, met een aanvulling voor de kinderen. De vraag is of het verstandig is om ervan uit te gaan dat het testament van de langstlevende niet wordt aangepast. Een testament is namelijk een eenzijdige rechtshandeling is en je kunt iemand niet verbieden om het eigen testament aan te passen! Je weet dan dus nooit zeker of de langstlevende het testament zo laat. Zeker in het geval er stiefkinderen zijn, is het dus de vraag of het vermogen uiteindelijk op de goede plaat terechtkomt. Bovenstaande is het beste te bespreken met een notaris. Wij adviseren op onze site altijd een gesprek aan te gaan met de notaris., Een aantal moet uit doet iets afsluit blijvend. U hoeft dan geen kosten te betalen voor het eerste gesprek.

Stiefkind onterven?

Een stiefkind kun je niet onterven. Dat hoeft ook niet, want een stiefkind is niet automatisch jouw erfgenaam. De eigen ouder kan het kind wel onterven, maar het kind houdt recht op de legitieme portie. Deze legitieme portie bedraagt de helft van hetgeen kind had gehad indien er geen testament was. Meestal betekent dit dat het kind de helft krijgt van de niet-onterfde kinderen, maar dit kan anders zijn. Het is wel goed om te bespreken met de notaris wat de mogelijkheden zijn om het te onterven (stief-)kind zo min mogelijk te laten verkrijgen. Hiervoor zijn mogelijkheden. Een mogelijkheid is bijvoorbeeld dat er meer vermogen terecht komt bij de partner die geen ouder is van het onterfde kind.

Wat zet je verder in je testament?

Uiteraard kun je nog veel meer kwijt in het testament Denk bijvoorbeeld aan de benoeming van een executeur of het opnemen van een uitsluitingsclausule.

Tot slot

Hierboven zijn enkele opties genoemd die ervoor kunnen zorgen dat er een goede verdeling komt tussen de langstlevende partner en de kinderen komt. De situatie wordt vaak wat complexer als de kinderen niet gezamenlijk zijn. Er zijn dan dus stiefkinderen. In dat geval zullen de kinderen er vaak meer op gebrand zijn dat zij (uiteindelijk) het erfdeel van hun eigen ouders krijgen. Indien u een situatie heeft zoals hierboven gemeld adviseren wij om in gesprek te gaan met de notaris, bijvoorbeeld via een gratis gesprek.


Nu actie ondernemen: