A

• Afkoop erfpacht De canon in één keer afkopen, zodat er voor de afgesproken periode — of voor altijd — niets meer te betalen valt.
• Akte van verjaring De akte waarin de notaris vastlegt dat een stuk grond door verjaring van eigenaar is veranderd — vaak een strook tuingrond.
• Appartementseigenaar De eigenaar van een appartementsrecht. Hij is automatisch lid van de vereniging van eigenaars en betaalt daaraan maandelijks mee.
• Appartementsrecht Wat je koopt als je een appartement koopt: een aandeel in het gebouw plus het exclusieve recht om jouw woning te gebruiken.

B

• Beperkt recht Een recht dat is afgeleid van het eigendom van een ander, zoals erfpacht, opstal, vruchtgebruik of hypotheek.
• Beschikkingsbevoegdheid Mag je over een goed beschikken — het verkopen, weggeven of bezwaren? De notaris zoekt dat vóór elke overdracht uit.
• Bezit Een zaak voor jezelf houden alsof zij van jou is. Bezit is iets anders dan eigendom, en dat verschil kan uitmaken.
• Bloot eigendom Je bent eigenaar, maar iemand anders mag de zaak gebruiken. De keerzijde van vruchtgebruik.

C

• Canon De vergoeding die je bij erfpacht betaalt voor het gebruik van de grond, meestal per jaar.

E

• Eigendom Het meest omvattende recht dat je op een zaak kunt hebben. Alle andere rechten zijn ervan afgeleid.
• Erf De grond die bij een gebouw hoort — en in het burenrecht het woord voor een perceel als geheel.
• Erfafscheiding De schutting, haag of muur tussen twee percelen. Waar hij staat, zegt niet waar de erfgrens ligt.
• Erfdienstbaarheid Een recht dat op de ene grond rust ten gunste van de andere, bijvoorbeeld een recht van overpad naar de openbare weg.
• Erfgrens De grens tussen twee percelen. Het Kadaster houdt bij waar die ligt; een schutting staat er niet altijd precies op.
• Erfpacht Je mag de grond van een ander gebruiken alsof hij van jou is, en betaalt daarvoor meestal een jaarlijkse vergoeding: de canon.

G

• Gebruiksovereenkomst Een afspraak waarbij iemand iets van een ander mag gebruiken, zonder dat er een zakelijk recht ontstaat.
• Genotsrecht Een recht om iets van een ander te gebruiken en er de opbrengst van te hebben, terwijl de eigendom bij die ander blijft.
• Goederen De verzamelnaam uit de wet voor alle zaken en alle vermogensrechten — van een lamp tot een aandeel.

H

• Heersend erf en dienend erf De twee kanten van een erfdienstbaarheid: het erf dat het recht heeft en het erf dat het moet dulden.

K

• Kadaster Het register waarin van alle grond en gebouwen in Nederland staat wie welke rechten heeft. De notaris schrijft er zijn akten in.
• Kadastraal perceel Een stuk grond met een eigen kadastrale aanduiding: gemeente, sectie en nummer. Daarmee is precies aan te wijzen wat er wordt verkocht.
• Kadastrale grens De grens zoals hij in de kadastrale kaart is ingetekend. Dat is niet altijd waar de schutting staat.
• Kadastrale kaart De kaart van het Kadaster met alle percelen van Nederland, hun grenzen en hun nummers.
• Kavel Een afgebakend stuk grond, meestal bedoeld om op te bouwen. Bij de aankoop kijkt de notaris ook naar de regels die op de grond rusten.
• Kettingbeding Een verplichting in de leveringsakte die de koper moet doorgeven aan de volgende koper, op straffe van een boete.
• Kwalitatieve verplichting Een afspraak over een stuk grond die overgaat op elke volgende eigenaar, vastgelegd in een notariële akte en ingeschreven bij het Kadaster.

M

• Mandeligheid Gemeenschappelijk eigendom van iets wat twee percelen samen dienen: een scheidsmuur, een gezamenlijke oprit of een pad.
• Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) Het plan van een VvE dat voor de komende jaren beschrijft welk onderhoud het gebouw nodig heeft en wat dat kost.

N

• Natrekking Wat duurzaam met de grond of met een gebouw verbonden is, wordt daar juridisch onderdeel van — en dus eigendom van de grondeigenaar.

O

• Omgevingsplan Het plan van de gemeente dat per locatie bepaalt wat er mag: wonen, bouwen, een bedrijf. Sinds 2024 de opvolger van het bestemmingsplan.
• Onroerende zaak De grond en alles wat daar duurzaam mee verbonden is: een woning, een bedrijfspand, een weiland.
• Opstalrecht Het recht om iets van jou op of in de grond van een ander te hebben: een gebouw, een schuur, zonnepanelen of leidingen.

P

• Perceel Een afgebakend stuk grond zoals het Kadaster het kent, met een eigen nummer.

R

• Recht van gebruik en bewoning Een beperkte vorm van vruchtgebruik: je mag in de woning wonen en haar gebruiken, maar niet verhuren.
• Recht van overpad Het recht om over het erf van de buren te gaan om je eigen erf te bereiken; een erfdienstbaarheid die de notaris vastlegt.
• Reservefonds (VvE) De spaarpot van een Vereniging van Eigenaren voor groot onderhoud; wettelijk verplicht en gevoed uit de maandelijkse bijdrage.
• Reststrook Het stuk grond dat overblijft nadat een deel van een perceel is verkocht — vaak een smalle strook naast of achter een woning.
• Roerende zaak Alles wat niet onroerend is: een fiets, een auto, de inboedel.

S

• Splitsingsakte De notariële akte waarmee een gebouw in appartementsrechten wordt verdeeld. Daarin staat wat van wie is en hoe groot ieders aandeel is.
• Splitsingsreglement De spelregels bij de splitsingsakte: wat mag je met je appartement, waarvoor is de VvE verantwoordelijk en hoe wordt er vergaderd.

V

• Vereniging van Eigenaren (VvE) De vereniging waarvan alle appartementseigenaars in een gebouw lid zijn. Zij beheert het gebouw en int de maandelijkse bijdrage.
• Verkrijgende verjaring Wie een stuk grond lang genoeg in bezit heeft, kan er eigenaar van worden — ook zonder akte. De notaris legt dat vast in een akte van verjaring.
• Vruchtgebruik Het recht om iets van een ander te gebruiken en er de opbrengst van te genieten — bijvoorbeeld in een huis blijven wonen dat van de kinderen is.

Z

• Zaak In het recht: een tastbaar voorwerp. Een vordering of een aandeel is dat niet — dat is wel een goed.

Lees verder over pand & perceel

• De splitsingsakte wijzigen, ondersplitsen of de splitsing opheffen Een splitsing is geen eindsituatie. Een breukdeel dat scheef ligt, een berging die van hand wisselt, twee appartementen samenvoegen of de splitsing helemaal opheffen: welke meerderheid je nodig hebt en wie er nog toestemming moet geven.
• Splitsingsvergunning per gemeente: waar je er een nodig hebt De splitsingsvergunning bestaat niet in heel Nederland, maar alleen in gemeenten die er zelf voor hebben gekozen. Een overzicht van zesentwintig gemeenten, met per gemeente de voorwaarde en de link naar hun eigen pagina.
• De splitsingsakte en het reglement lezen: breukdelen, privé en gemeenschappelijk Bij een appartement bepalen drie stukken alles: de akte, de tekening en het reglement. Waar de grens tussen privé en gemeenschappelijk ligt, en waarom je breukdeel niet hetzelfde is als je maandbijdrage.
• Een pand splitsen in appartementen: de splitsingsakte stap voor stap Splitsen in appartementsrechten is meer dan een akte: er komt een tekening, een reglement, een VvE en meestal een gemeentelijke vergunning bij. De volgorde die tijd scheelt.

Andere onderwerpen

Wonen & hypotheek Relatie & gezin Nalaten & erven Onderneming Stichting & vereniging Notaris & akte Geld & belasting Zorg & levenseinde Recht & procedure