Voor erfgenamen en executeurs
De erfenisscan
Ik ben erfgenaam — wat moet ik nu doen?
Er is iemand overleden en u bent erfgenaam. Dan komt er een reeks vragen op u af waar niemand zich op heeft voorbereid: mag ik dit aanvaarden, wat als er schulden zijn, heb ik een verklaring van erfrecht nodig, en hoeveel tijd heb ik? Deze scan zet op een rij wat er in uw situatie geldt, welke termijnen er lopen en wat u zelf kunt doen. Eén ding vooraf: neem nog niets uit de nalatenschap mee — dat kan betekenen dat u de erfenis al heeft aanvaard.
- 5 tot 8 minuten
- Wij bewaren uw antwoorden niet
- De drie keuzes op een rij
- Stappenplan met de termijnen
Wat u krijgt
- Welke route in uw situatie het meest gebruikelijk is
- Aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen — met de gevolgen van elk van de drie en wat er in uw geval voor pleit. Wij kiezen niet voor u; het is een onomkeerbare keuze en die hoort niet op een webpagina te vallen.
- Of u een verklaring van erfrecht nodig heeft
- De meest verkochte akte na een overlijden, en niet altijd nodig. De scan zegt wat er in uw situatie voor te zeggen valt en wanneer een telefoontje naar de bank genoeg is.
- Een stappenplan met de termijnen
- Wat er deze week te doen is, wat de komende weken, en wat er binnen acht maanden na het overlijden moet gebeuren. Per stap staat erbij of u het zelf kunt doen of dat het bij de notaris, de bank of de Belastingdienst hoort.
- Waar het in uw geval op vast kan lopen
- Van een minderjarige erfgenaam tot een restschuld op de woning of bezit in het buitenland — met wat daaraan te doen is voordat het een probleem wordt.
Eén ding vooraf: neem nog niets mee
U kunt een erfenis aanvaarden zonder iets te ondertekenen. Wie spullen meeneemt, iets verkoopt, over het geld beschikt of de woning leeghaalt, kan daarmee zuiver hebben aanvaard — en is dan met zijn eigen vermogen aansprakelijk voor de schulden, ook voor schulden die hij niet kende. De uitvaart regelen en betalen mag wel; dat zijn kosten van de nalatenschap.
Waarom dit de enige scan is met een termijn
De andere scans op deze site gaan over voornemens: iets dat u kunt regelen wanneer het u uitkomt. Deze gaat over een situatie die al is ontstaan, en dan gaat de tijd meelopen. De aangifte erfbelasting moet doorgaans binnen acht maanden na het overlijden binnen zijn, de vaste lasten van de nalatenschap lopen door, en een schuldeiser kan de kantonrechter vragen u een termijn te stellen om te kiezen.
Tegelijk is haast juist hier gevaarlijk. Aanvaarden is onomkeerbaar en maakt u aansprakelijk voor de schulden — ook voor schulden die u niet kende. En dat aanvaarden kan gebeuren zonder dat u iets ondertekent: wie spullen meeneemt, iets verkoopt of over het geld beschikt, kan daarmee zuiver hebben aanvaard.
Dat is de spanning waar deze scan over gaat. Wat er nu moet gebeuren, is bijna altijd iets anders dan wat er nu voelt als het dringendste: eerst weten wat er is, en pas daarna kiezen.
U heeft drie keuzes, en één ervan is onomkeerbaar
Elke erfgenaam kan aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Dat is een echte keuze en niemand kan die voor u maken — maar de gevolgen verschillen sterk.
- Aanvaarden werkt ook zonder ondertekening
- Wie zich gedraagt als een erfgenaam die aanvaardt — spullen meenemen, iets verkopen, over het geld beschikken — kan daarmee zuiver hebben aanvaard. Dat is het punt waarop het in de praktijk het vaakst misgaat, meestal met de beste bedoelingen.
- De uitvaart regelen mag
- De kosten van de uitvaart zijn kosten van de nalatenschap. Die betalen of de uitvaart regelen maakt u niet automatisch tot iemand die heeft aanvaard.
- Beneficiair aanvaarden is de voorzichtige route
- U erft wat er overblijft en u bent niet met uw eigen geld aansprakelijk voor de schulden. Daar staat werk tegenover: de nalatenschap moet worden vereffend voordat er verdeeld mag worden.
- Er is één noodrem, en die is smal
- Wie zuiver heeft aanvaard en daarna een onbekende schuld tegenkomt, kan de kantonrechter om een machtiging vragen. Dat moet binnen drie maanden nadat die schuld bekend werd, en het geldt alleen voor schulden die u niet kende en niet had hoeven kennen.
- Er is meestal geen wettelijke termijn om te kiezen
- Behalve als de kantonrechter er op verzoek van een schuldeiser een stelt. Dat betekent niet dat wachten gratis is: de aangifte erfbelasting loopt door en de vaste lasten van de nalatenschap ook.
Wat de scan langsgaat
De keuze
Aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen.
De verklaring
Of u een verklaring van erfrecht nodig heeft.
De termijnen
Wat er binnen acht maanden moet gebeuren.
De stappen
Wie u moet bellen, en in welke volgorde.
De aandachtspunten
Waar het in dit geval op vast kan lopen.
De kosten
Wat u zelf kunt doen en waarvoor niet.
De scan in het kort
- 1 Uw positie
- 2 Wat er in de nalatenschap zit
- 3 Wat er al is gebeurd
- 4 De verhoudingen
Veelgestelde vragen
Kan ik de erfenis aanvaarden zonder iets te ondertekenen?
Ja, en dat is het belangrijkste dat u nu kunt weten. Wie zich gedraagt als een erfgenaam die aanvaardt — spullen meenemen, de auto verkopen, over het geld beschikken, de woning leeghalen — kan daarmee zuiver hebben aanvaard, met aansprakelijkheid voor de schulden. De uitvaart regelen en betalen valt daar niet onder; dat zijn kosten van de nalatenschap.
Wat is beneficiair aanvaarden precies?
Aanvaarden onder het voorrecht van boedelbeschrijving: u erft wat er overblijft na aftrek van de schulden, maar u bent niet met uw eigen geld aansprakelijk als de schulden hoger zijn. U legt dat vast bij de griffie van de rechtbank. Daar staat werk tegenover: de nalatenschap moet worden vereffend voordat er verdeeld mag worden.
Hoeveel tijd heb ik om te kiezen?
Er is meestal geen wettelijke termijn, behalve als de kantonrechter er op verzoek van een schuldeiser een stelt. Wachten is wel niet gratis: de aangifte erfbelasting moet doorgaans binnen acht maanden na het overlijden binnen zijn en de vaste lasten van de nalatenschap lopen door.
Heb ik altijd een verklaring van erfrecht nodig?
Nee. Er is geen wettelijke plicht; instanties bepalen zelf of zij die vragen. Banken doen dat bij grotere bedragen en elk heeft zijn eigen grens. Bij onroerend goed, een grote kring erfgenamen of onenigheid komt u er niet onderuit. Bellen met de bank is de goedkoopste manier om erachter te komen.
Geeft deze scan advies?
Nee. De scan zet uw keuzes en de gevolgen op een rij en zegt welke route in dit soort situaties het meest gebruikelijk is. Aanvaarden is onomkeerbaar, dus die keuze hoort u te maken nadat u uw situatie aan een notaris heeft voorgelegd — niet op grond van een webpagina.
Wat gebeurt er met mijn antwoorden?
Die blijven in uw eigen browsersessie en gaan niet naar onze database of naar notariskantoren. Dat geldt ook voor wat u invult over de overledene, de schulden en de verhoudingen in de familie. Sluit u de scan af, dan zijn ze weg.
En daarna?
Wie een nalatenschap heeft afgewikkeld, weet daarna precies wat er ontbrak. De andere scans op deze site gaan over die kant: uw eigen testament, wie er beslist als u het zelf niet meer kunt, en de kans op gedoe tussen uw kinderen.
Alle scans