Voor wie samenwoont, trouwt of gaat samenwonen
De samenscan
Wat regelen wij samen — en wat geldt er nu?
Samenwonen, trouwen of geregistreerd partnerschap: het maakt uit welke van de drie het is, en bijna niemand weet precies waarvoor. Samenwoners erven niets van elkaar, ook niet na twintig jaar. Wie eigen geld in de woning stopt en dat niet vastlegt, deelt het bij verkoop. En het partnerpensioen gaat bij samenwonen niet automatisch mee. Deze scan laat zien wat er in jullie situatie vandaag geldt, waar dat afwijkt van wat jullie bedoelen, en wat de vier vormen daaraan doen.
- 6 tot 9 minuten
- Wij bewaren uw antwoorden niet
- Vier vormen naast elkaar
- Rapport met gesprekskaart voor jullie beiden
Wat u krijgt
- Wat er nu geldt, en wat er op het spel staat
- Twee dingen tegelijk: hoeveel er tussen jullie is vastgelegd, en hoeveel er te verdelen valt. Die tweede telt, want wie net samen een huurflat betrekt heeft een ander gesprek dan wie samen een huis, een kind en een onderneming heeft.
- De vier vormen naast elkaar
- Niets vastleggen, een samenlevingscontract, trouwen, of trouwen met voorwaarden. Per vorm wat hij regelt, wat hij níet regelt, en wat er in jullie situatie voor pleit. Wij kiezen niet voor jullie.
- Als het misgaat
- Vier situaties — overlijden, uit elkaar gaan, langdurig ziek, de zaak die vastloopt — met wat er in jullie geval zou gebeuren op grond van wat er nu wel en niet vastligt.
- Een gesprekskaart voor jullie beiden
- U vult dit alleen in, en het gaat over jullie tweeën. Zes vragen om samen door te nemen, met waar u op kunt letten. Die zijn waardevoller dan de akte die eruit komt.
Waarom de vorm van jullie relatie ertoe doet
Er zijn drie manieren om samen te leven — samenwonen, geregistreerd partnerschap en trouwen — en juridisch schelen die enorm. Samenwoners zijn geen erfgenaam van elkaar, hebben geen recht op elkaars pensioen en delen niets, tenzij zij dat zelf vastleggen. Getrouwden erven automatisch, delen wat zij samen opbouwen en krijgen de vrijstellingen die daarbij horen.
Dat betekent niet dat trouwen beter is. Het betekent dat de standaardsituatie iets doet, en dat het de moeite waard is om te weten wát. De meeste mensen wonen samen omdat zij niet wilden trouwen, en gaan er daarna van uit dat de rest wel goed geregeld is. Dat is precies waar het misgaat.
Deze scan gaat niet over de vorm die bij jullie past als koppel. Hij gaat over de vraag welke bescherming jullie willen, en welke vorm die bescherming levert. Wat daarna het romantischst is, bepalen jullie zelf.
Vijf dingen waarvan bijna iedereen het omgekeerde denkt
- „Na zoveel jaar samen erven wij vanzelf van elkaar."
- Nee. Samenwoners zijn geen erfgenaam van elkaar, ook niet na dertig jaar en ook niet met een samenlevingscontract. Daarvoor is een testament nodig, of trouwen.
- „Een samenlevingscontract regelt de erfenis."
- Het regelt de gezamenlijke spullen en de inbreng, en het is vaak voorwaarde voor het partnerpensioen en de vrijstelling in de erfbelasting. Het erfrecht regelt het niet.
- „Trouwen betekent dat alles van ons samen wordt."
- Sinds 2018 niet meer. Wat ieder al had blijft privé, en wat jullie erven of geschonken krijgen ook. Alleen wat tijdens het huwelijk samen wordt opgebouwd, is gemeenschappelijk.
- „Mijn partner staat automatisch op mijn pensioen."
- Bij trouwen doorgaans wel, bij samenwonen niet. Dan moet de partner worden aangemeld, en veel regelingen stellen daar voorwaarden aan.
- „Wij hebben allebei de helft betaald, dus dat komt goed."
- Wat niet is vastgelegd, is er over tien jaar niet meer. Bij verkoop geldt de verhouding uit de akte, niet de verhouding uit de bankafschriften.
Zes gebieden
De scan kijkt per gebied hoeveel er tussen jullie is vastgelegd. Wat laag staat, is niet per se een probleem — het is een punt waarover jullie nog iets kunnen beslissen.
Bij overlijden
Of de langstlevende erft en kan blijven wonen.
Woning en inbreng
Wie wat betaalde, en of dat over tien jaar nog blijkt.
Pensioen en nabestaanden
Of uw partner iets krijgt uit uw pensioen.
Schulden en verrekening
Wie waarvoor aansprakelijk is, en wie wat draagt.
Kinderen
Gezag, voogdij, en wat de kinderen erven.
Zakelijk
Of de onderneming buiten de relatie blijft.
De scan in het kort
- 1 Jullie situatie
- 2 Wat er al vastligt
- 3 Geld en inbreng
- 4 Wat u zou willen
- 5 Wat voor u het zwaarst weegt
Veelgestelde vragen
Wij wonen al vijftien jaar samen. Erven wij dan echt niet van elkaar?
Echt niet. Er bestaat in Nederland geen erfrecht op grond van samenwonen, hoe lang het ook duurt en ook niet met een samenlevingscontract. Alles wat op naam van de overledene staat gaat naar diens familie. Wilt u dat anders, dan is daarvoor een testament nodig, of trouwen.
Is een samenlevingscontract niet gewoon een goedkope versie van trouwen?
Nee, het doet iets anders. Een contract regelt wat van wie is, hoe jullie de kosten verdelen en wat er met de gezamenlijke spullen gebeurt, en het is vaak voorwaarde voor het partnerpensioen en de vrijstelling in de erfbelasting. Erfrecht regelt het niet. Trouwen regelt het erfrecht wel, maar niet automatisch wat er met de inbreng of de onderneming gebeurt.
Wordt bij trouwen alles van ons samen?
Sinds 2018 niet meer. Wat ieder al had vóór het huwelijk blijft privé, en erfenissen en schenkingen ook. Alleen wat jullie tijdens het huwelijk samen opbouwen, is gemeenschappelijk. Dat scheelt veel, maar het maakt de administratie belangrijker: privévermogen dat niet meer aan te wijzen is, is praktisch gezamenlijk geworden.
Kiest deze scan een vorm voor ons?
Nee. De scan zet de vier vormen naast elkaar en zegt wat er in jullie situatie voor elk van die vier pleit. Wat het zwaarst weegt, bepalen jullie — het is geen rekensom en er zit ook geen goed antwoord in.
Wat gebeurt er met onze antwoorden?
Die blijven in uw eigen browsersessie en gaan niet naar onze database of naar notariskantoren. Dat geldt ook voor wat u over uw inkomen, uw schulden of uw kinderen invult. Sluit u de scan af, dan zijn ze weg.
Kan mijn partner de scan ook doen?
Dat kan, en het is aan te raden — vooral als jullie hier verschillend over denken. Twee uitslagen naast elkaar leggen is een eerlijker begin dan één uitslag waar de ander zich in moet vinden.
Wij gaan volgende maand een huis kopen. Is dit dan het moment?
Dat is het beste moment, want jullie zitten dan toch al bij een notaris. Wat ieder inbrengt kan in de leveringsakte of in een contract worden vastgelegd, en dat is later een stuk lastiger te reconstrueren dan nu.
En daarna?
Deze scan gaat over jullie tweeën. Zijn er kinderen uit een eerdere relatie, dan gaat de scan voor samengestelde gezinnen dieper op de afweging tussen partner en kinderen in.
Alle scans