A

• Aanverwant Familie van je echtgenoot of geregistreerd partner. Zonder die relatie was het geen familie van je geweest.
• Adoptie Adoptie is het aannemen van een kind.
• Ascendent Een bloedverwant in de opgaande lijn: een ouder, grootouder of overgrootouder.

B

• Bloedverwant Iemand met wie je door geboorte verwant bent: je ouders, kinderen, broers, zussen, ooms en neven. Anders dan een aanverwant.

E

• Echtscheidingsbeschikking De uitspraak van de rechter waarmee een huwelijk wordt ontbonden. Pas na inschrijving bij de gemeente ben je gescheiden.
• Echtscheidingsconvenant De schriftelijke afspraken die partners bij een scheiding maken over vermogen, alimentatie en pensioen.

F

• Finaal verrekenbeding In de huwelijkse voorwaarden staat dat jullie aan het eind afrekenen alsof er wél een gemeenschap was.
• Fiscaal partnerschap Voor de Belastingdienst samen als partners gelden. Dat scheelt in de aangifte en in de vrijstellingen voor erf- en schenkbelasting.

G

• Gemeenschap van goederen Wat er samen van jullie is als je trouwt zonder huwelijkse voorwaarden. Sinds 2018 is die gemeenschap beperkt.
• Geregistreerd partnerschap Een relatievorm die juridisch bijna gelijk is aan het huwelijk, met een paar verschillen in de manier waarop hij eindigt.
• Gezagsregister Het register bij de rechtbank waarin staat wie het gezag over een kind heeft. Je kunt er ook een voogd in laten aantekenen.

H

• Hertrouwen van de langstlevende Trouwt de achterblijvende partner opnieuw, dan kan het vermogen naar een andere familie gaan. Daar valt in een testament iets aan te doen.
• Homo geregistreerd partnerschap Spreektaal voor een geregistreerd partnerschap tussen twee mensen van hetzelfde geslacht. De wet kent maar één geregistreerd partnerschap.
• Homohuwelijk Spreektaal voor een huwelijk tussen twee mensen van hetzelfde geslacht. Sinds 2001 kent de wet maar één huwelijk.
• Huwelijk De verbintenis die je bij de gemeente aangaat. Bij de notaris regel je wat er daarnaast van wie is: de huwelijkse voorwaarden.
• Huwelijksakte De akte van de burgerlijke stand waarin het huwelijk is vastgelegd — het bewijs dat twee mensen getrouwd zijn.
• Huwelijksgoederenregister Het openbare register bij de rechtbank waarin huwelijkse voorwaarden en partnerschapsvoorwaarden worden ingeschreven.
• Huwelijksvoorwaarden Afspraken bij de notaris over wat er tijdens het huwelijk van wie is en wat er bij een scheiding of overlijden gebeurt.

I

• Inboedel De spullen in een woning: meubels, apparaten, kleding en sieraden. In een nalatenschap vaak de kleinste post en de grootste bron van gedoe.
• Insluitingsclausule Het tegenovergestelde van een uitsluitingsclausule: wat je schenkt of nalaat valt juist wél in de gemeenschap van de ontvanger.

K

• Kind In het recht: degene met wie een juridische afstammingsband bestaat. Dat is iets anders dan wie je opvoedt.
• Kleinkind Het kind van je kind. Een kleinkind erft niet vanzelf van zijn grootouder — behalve als zijn eigen ouder eerder is overleden.
• Koude uitsluiting Huwelijkse voorwaarden waarbij niets gemeenschappelijk is en er ook niets wordt verrekend: ieder houdt strikt zijn eigen vermogen.

L

• Langstlevende De partner die achterblijft. Het erfrecht en de meeste testamenten zijn erop gericht dat hij of zij verzorgd achterblijft.
• Langstlevende echtgenoot De echtgenoot of geregistreerd partner die achterblijft — de enige nabestaande met een eigen bescherming in de wet.

M

• Mediation Samen tot een oplossing komen met hulp van een onpartijdige begeleider, in plaats van het aan de rechter over te laten.
• Meerderjarig Achttien jaar of ouder — en daarmee in beginsel bevoegd om zelf rechtshandelingen te verrichten.
• Minderjarig Jonger dan achttien. Een minderjarige kan niet zelfstandig een akte tekenen; zijn ouders of voogd doen dat voor hem.
• Minderjarigenbewind Het beheer van wat een kind erft of geschonken krijgt. Zonder testament doen de ouders dat; met een testament kies je zelf wie.

N

• Nabestaandenpensioen Het pensioen dat na iemands overlijden wordt uitgekeerd aan zijn partner of kinderen.
• Natuurlijk kind Een verouderde term voor een kind dat buiten het huwelijk is geboren. In het recht van vandaag bestaat dat onderscheid niet meer.

O

• Ouderlijk gezag Het recht en de plicht van ouders om hun minderjarige kind te verzorgen, op te voeden en te vertegenwoordigen.
• Ouderlijk vruchtgenot Het recht van ouders op de opbrengst van het vermogen van hun minderjarige kind. Een erflater kan het in zijn testament uitsluiten.

P

• Partnerpensioen Het pensioen dat je partner krijgt als jij overlijdt. Bij samenwonen moet je je partner daarvoor meestal zelf aanmelden.
• Partnerschapsvoorwaarden Hetzelfde als huwelijkse voorwaarden, maar dan voor een geregistreerd partnerschap.
• Periodiek verrekenbeding De afspraak in huwelijkse voorwaarden om jaarlijks te verrekenen wat er van het inkomen overblijft. In de praktijk gebeurt dat zelden.
• Personen- en familierecht Het rechtsgebied over afstamming, huwelijk, gezag en bescherming van meerderjarigen — boek 1 van het Burgerlijk Wetboek.

Q

• Quasi stiefkind Het kind van een partner met wie niet is getrouwd. Erfrechtelijk staat het buitenspel; fiscaal kan het soms wel als kind gelden.

R

• Raad voor de Kinderbescherming De instantie die onderzoek doet en de rechter adviseert wanneer de belangen van een kind in het geding zijn.

S

• Samengesteld gezin Een gezin met kinderen uit eerdere relaties. Erfrechtelijk de situatie waarin het vaakst misgaat wat niemand bedoelde.
• Samenlevingscontract Een notariële akte waarin samenwoners vastleggen wat van wie is en hoe ze de kosten delen. Erven van elkaar doe je er niet mee.
• Staat van aanbrengsten De lijst bij huwelijkse voorwaarden waarop staat wat ieder aan het begin meebracht. Jaren later is dat het enige bewijs.
• Stiefkind Het kind van je partner dat niet jouw eigen kind is. Zonder testament of adoptie erft een stiefkind niets van zijn stiefouder.

T

• Trouwboekje Het boekje dat je bij je huwelijk kunt krijgen. Het is een aandenken, geen officieel bewijsstuk.
• Trouwen Het sluiten van een huwelijk — de stap die vermogen, erfrecht en belasting in één keer verandert.

U

• Uitsluitingsclausule De bepaling waarmee je vastlegt dat wat je schenkt of nalaat privé blijft van de ontvanger, en dus buiten een gemeenschap van goederen valt.

V

• Vaderschapstest (DNA) Een DNA-onderzoek waarmee kan worden vastgesteld of iemand de vader van een kind is.
• Vaststellingsovereenkomst Inboedel Een afspraak op papier over wie welke spullen krijgt, waarmee de verdeling definitief is.
• Verrekening Twee schulden tegen elkaar wegstrepen — en in huwelijkse voorwaarden: afrekenen wat er samen is opgebouwd.
• Voogd Degene die de zorg en het gezag over je minderjarige kinderen krijgt als jij er niet meer bent.
• Voogdbenoeming Het aanwijzen van een voogd voor je minderjarige kinderen, in je testament of in het gezagsregister.
• Voogdij Het gezag over een minderjarige door iemand anders dan zijn ouders.
• Voogdijregister Het register waarin wordt vastgelegd wie het gezag over een kind heeft — en wie er voogd wordt als de ouders wegvallen.
• Voogdijtestament Een testament waarin je vooral één ding regelt: wie er voor je kinderen zorgt als jij er niet meer bent.

Lees verder over relatie & gezin

• Voogdij regelen: wie zorgt voor uw kinderen als u er niet meer bent? Wijst u zelf niemand aan, dan beslist de kantonrechter wie de voogd wordt. Aanwijzen kan zelf en gratis — of bij de notaris, samen met de rest.
• Notaris bij scheiding: wat moet er geregeld worden? Bij een scheiding met koopwoning is de notaris verplicht voor de akte van verdeling. Dit regelt de notaris — en dit kost het.
• Samenlevingscontract of trouwen: wat past bij jullie? Samenwonen, geregistreerd partnerschap of trouwen? De juridische verschillen zijn groter dan je denkt. Een helder overzicht.
• Geregistreerd partnerschap en partnerschapsvoorwaarden Wat is een geregistreerd partnerschap en waarom zou je het aangaan?

Andere onderwerpen

Wonen & hypotheek Pand & perceel Nalaten & erven Onderneming Stichting & vereniging Notaris & akte Geld & belasting Zorg & levenseinde Recht & procedure