Voor zoons, dochters en andere naasten
Mijn ouders worden ouder. Wat moet er geregeld zijn?
Voor kinderen van een ouder wordende vader of moeder.
Een kind mag niets namens een ouder regelen: niet bij de bank, niet bij de verzekeraar en niet met de woning. Dat verandert niet doordat het nodig wordt. Wat er dan wél kan, hangt af van wat je ouder vooraf zelf heeft vastgelegd — en de meeste kinderen weten niet wat dat is. Deze scan laat zien wat er ligt, wat je nog niet weet, en hoe je het gesprek erover begint.
- 6 tot 9 minuten
- Geen naam, geen e-mailadres
- Zes gebieden, met wat je nog niet weet
- Rapport met een gesprekskaart
Wat je krijgt
- Wat er ligt, en hoeveel tijd er is
- Twee dingen tegelijk: hoeveel er voor zover je weet geregeld is, en hoeveel ruimte er nog is om het rustig te doen. Een levenstestament kan alleen je ouder zelf maken, zolang die kan overzien wat erin staat.
- Wat je nog niet weet
- Elke „weet ik niet” wordt een vraag, met erbij aan wie je hem stelt. Een bank of een notaris vertelt een kind niets over een ouder; bijna alles op die lijst vraag je aan je ouder zelf.
- Als het morgen gebeurt
- Een opname van drie weken, een ouder die het niet meer overziet, een woning die leeg komt te staan: wat er in je familie zou gebeuren op grond van wat er nu ligt.
- Het gesprek
- Vijf vragen om het onderwerp op tafel te krijgen zonder dat het voelt als bemoeienis, met per vraag waar je op let.
Waarom je dit niet voor je ouder kunt regelen
Veel mensen komen hier met het idee dat zij iets voor hun vader of moeder gaan regelen. Dat kan niet, en dat is geen formaliteit. Een volmacht is een beslissing van degene die haar geeft: wie mag er aan mijn geld komen, wie praat er met mijn arts, wat mag er met mijn huis. Een notaris legt dat alleen vast als je ouder het zelf wil en begrijpt, en spreekt daar je ouder alleen over.
Daar zit ook de tijdsdruk. Zolang je ouder het kan overzien, kan alles. Daarna kan er niets meer worden vastgelegd, en blijft de kantonrechter over: die benoemt een bewindvoerder voor het geld en een mentor voor de zorg. Dat is een net systeem, maar dan kiest de rechter wie het wordt.
Voor medische beslissingen wijst de wet zelf iemand aan als er niets is vastgelegd: eerst de partner, daarna een kind, broer of zus. Voor geld bestaat zo'n regeling niet. Dat is de reden dat families het meestal ontdekken bij de bank, en niet in het ziekenhuis.
Zes gebieden
De scan kijkt per gebied hoeveel er geregeld is, voor zover je dat weet. Vier gebieden gaan over je ouder; de laatste twee — wie het doet en het gesprek — heb je zelf in de hand.
Geld en administratie
Wie de rekeningen mag betalen.
Zorg en medische beslissingen
Wie met de artsen praat, en wat je ouder wil.
Wonen
Wat er met de woning gebeurt.
Wie het doet
De rolverdeling in de familie, en wie meekijkt.
Vindbaarheid
De papieren en de digitale toegang.
Het gesprek
Of je er met je ouder over kunt praten.
De scan in het kort
- 1 De situatie van je ouder
- 2 Wat er vastligt, voor zover je weet
- 3 Geld, wonen en papieren
- 4 De familie en het gesprek
- 5 Wat voor jou het zwaarst weegt
Veelgestelde vragen
Kan ik een levenstestament voor mijn moeder of vader laten maken?
Nee. Een levenstestament maakt iemand zelf. Je kunt de afspraak maken en meegaan, maar de notaris bespreekt de inhoud met je ouder alleen en gaat na of die begrijpt wat er wordt vastgelegd. Dat beschermt je ouder, en later ook jou: niemand kan zeggen dat het je idee was.
Mijn vader heeft dementie. Is het dan te laat?
Niet vanzelf. Het gaat erom of hij op het moment van tekenen kan overzien wat hij vastlegt, en dat kan in het begin van een ziekte vaak nog goed. De notaris beoordeelt dat in een gesprek en vraagt bij twijfel een onafhankelijke arts om mee te kijken. Kan het niet meer, dan is er bewind en mentorschap via de kantonrechter.
Ik doe de bankzaken van mijn moeder met haar pas. Is dat een probleem?
Het gebeurt in veel families, maar het mag niet volgens de voorwaarden van de bank, en het maakt je kwetsbaar: achteraf valt niet te zien wat je met toestemming deed. Een machtiging op je eigen naam lost beide op. Je moeder regelt die bij haar bank.
Mag ik als kind beslissen over de behandeling van mijn ouder?
Alleen als je ouder dat zelf niet meer kan én er niemand anders voorgaat. Heeft je ouder schriftelijk iemand aangewezen, dan is dat de vertegenwoordiger. Anders is het volgens de wet eerst de partner, en daarna een kind, broer of zus. Bij meerdere kinderen zegt de wet niet wie van hen het woord voert.
Mijn ouder wil er niet over praten. Wat nu?
Dat is het recht van je ouder, en aandringen helpt zelden. Wat vaak wel helpt: vertellen wat je zelf hebt geregeld, de huisarts vragen het aan te snijden, of uitleggen dat een levenstestament niets afneemt — het is juist de manier om zelf te bepalen wie het doet, in plaats van een rechter. De uitslag gaat hier uitgebreid op in.
Wat gebeurt er met mijn antwoorden?
Wij vragen geen naam en geen e-mailadres om je uitslag te zien. Een voornaam die je invult, blijft in je eigen browsersessie. De aangeklikte antwoorden bewaren wij zonder naam, om de scans te verbeteren; ze gaan niet naar notariskantoren. Ook van je ouder vragen wij geen naam en geen adres.
En daarna?
Dezelfde vraag geldt voor jezelf. De regiescan stelt hem aan jou: wie beslist er als ik het zelf niet meer kan? Wie dat voor zichzelf heeft geregeld, heeft meteen de beste opening voor het gesprek met een ouder.
Naar de regiescan