Direct naar inhoud
eengoedenotaris.nl
Nalaten & erven

Een erfenis afwikkelen via de notaris: waar het vaak misgaat en hoe je dat voorkomt

7 min leestijd Redactie EenGoedeNotaris

Bij een erfenis heb je de notaris bijna altijd nodig, al is het maar voor een verklaring van erfrecht. Juist bij erfenissen lopen de verwachtingen van nabestaanden en de werkwijze van een kantoor vaak uiteen: het duurt langer dan gedacht, je hoort weinig of de rekening valt anders uit. Met een paar afspraken aan het begin voorkom je het meeste daarvan.

Na een overlijden komt er veel op je af, en de notaris is vaak een van de eerste die je belt. Bijna altijd heb je een notaris nodig: om na te gaan of er een testament is, voor een verklaring van erfrecht waarmee je bij de bank terechtkunt, of om de hele nalatenschap voor je af te wikkelen.

We hebben de reviews van bijna achthonderd notariskantoren gelezen. Bij geen ander onderwerp zijn de klachten zo talrijk en zo zwaar als bij erfenissen. Dat komt niet doordat notarissen dit werk slecht doen. Een nalatenschap afwikkelen kost tijd, je zit zelf in een moeilijke periode, en wat je van de notaris verwacht is niet altijd wat hij doet. Met een paar afspraken aan het begin voorkom je het meeste.

Wat de notaris bij een erfenis doet

  • Het testament opzoeken. De notaris kijkt in het Centraal Testamentenregister of de overledene een testament heeft laten maken, en bij welk kantoor.
  • Een verklaring van erfrecht opstellen. Daarin staat wie de erfgenamen zijn en wie de nalatenschap mag afwikkelen. Banken en andere instellingen vragen erom voordat ze iets vrijgeven. Wat die kost en wat er in een offerte hoort te staan, lees je in ons artikel over de offerte voor een verklaring van erfrecht.
  • De hele afwikkeling doen, als je dat wilt. Als boedelnotaris regelt de notaris dan de bankrekeningen, de schulden, de verdeling en vaak ook de aangifte erfbelasting. Is er in het testament een executeur aangewezen, dan doet die dat, eventueel met hulp van de notaris.
  • Akten voor de verdeling. Hoort er een huis bij de nalatenschap, dan is er een akte nodig om het op naam van een erfgenaam te zetten of te verkopen.

Waar het vaak misgaat

In de reviews komen steeds dezelfde dingen terug:

  • Het duurt lang en je hoort niets. Wekenlang geen bericht, terwijl je wacht op geld om rekeningen te betalen. Vaak gebeurt er wel iets, maar weet je dat niet.
  • Steeds een ander gezicht. Je spreekt eerst de notaris, daarna een medewerker, en bij een vraag weer iemand anders die het dossier niet kent.
  • De rekening valt anders uit. Een erfenis wordt vaak op uurbasis afgerekend. Zonder schatting vooraf weet je niet waar je aan toe bent.
  • De notaris doet iets anders dan je dacht. Een notaris is onpartijdig. Bij een erfenis staat hij tussen alle erfgenamen in, en kiest hij geen kant als de familie het oneens is. Wie advies voor zichzelf zoekt, voelt zich dan soms niet geholpen.
  • De schulden komen later. Wie een erfenis zuiver aanvaardt, is ook aansprakelijk voor de schulden. Komt er na een paar maanden toch een naheffing of een lening boven water, dan is het te laat om te kiezen.

Afspraken die je aan het begin maakt

Neem bij het eerste gesprek deze punten door, en vraag of de notaris ze in een opdrachtbevestiging zet:

  • Wat doet de notaris wel en niet? Alleen de verklaring van erfrecht, of de hele afwikkeling? En wie doet de aangifte erfbelasting?
  • Wat kost het? Vraag om een vaste prijs, of om het uurtarief met een schatting van het aantal uren. Spreek af dat het kantoor laat weten als die schatting wordt overschreden. Waar je op let in een offerte, staat in de prijs vooraf: wat er in een offerte van een notaris staat.
  • Wie is je aanspreekpunt? En wie neemt het over bij vakantie of ziekte?
  • Hoe vaak hoor je iets? Spreek bijvoorbeeld af dat je elke maand een korte stand van zaken krijgt, ook als er niets nieuws is.
  • Welke termijnen gelden er? Bij een overlijden in 2026 of later heb je twintig maanden voor de aangifte erfbelasting; daarvoor was het korter. Hoe dat zit, lees je in ons artikel over de nieuwe aangiftetermijn. Vraag welke stappen er nog meer een datum hebben.
  • Kan er sprake zijn van schulden? Vraag uitdrukkelijk of beneficiair aanvaarden verstandig is voordat je iets met de nalatenschap doet.

Als je twijfelt over schulden

Een erfgenaam heeft drie keuzes: zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Bij beneficiair aanvaarden betaal je de schulden alleen uit wat er in de nalatenschap zit, en niet uit je eigen geld. Let op: je kunt een erfenis ook zuiver aanvaarden zonder het te zeggen, bijvoorbeeld door spullen weg te geven of te verkopen. Doe dus niets voordat je weet wat je kiest.

Meer over die keuzes lees je in ons artikel over verwerpen en onterven. Wil je eerst voor jezelf op een rij zetten wat er speelt, doe dan de erfenisscan: die laat zien welke keuzes er voor jou zijn en welke vragen je de notaris stelt.

Als het toch misloopt

Bespreek het eerst met de notaris zelf. Vaak helpt een gesprek over wie je spreekt en wanneer je iets hoort al veel. Kom je er niet uit, dan kun je een klacht indienen via de kantoorklachtenregeling. Gaat het om de rekening, dan is de Geschillencommissie Notariaat de volgende stap. Welke wegen er verder zijn, staat in ons artikel over het toezicht op de notaris.

Zoek je nog een notaris voor de afwikkeling? Op de pagina van elk kantoor zie je welke akten het doet en wat klanten erover schrijven, en je kunt gratis offertes aanvragen bij een paar kantoren tegelijk.

Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies. Elke nalatenschap is anders; bespreek je eigen situatie met een notaris.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een executeur en een boedelnotaris?

Een executeur is iemand die de overledene in het testament heeft aangewezen om de nalatenschap af te wikkelen. Dat kan een familielid zijn, maar ook een notaris. Een boedelnotaris is een notaris die de erfgenamen zelf vragen om de afwikkeling voor hen te doen, bijvoorbeeld omdat er geen executeur is of omdat de executeur het niet alleen wil doen.

Hoe lang duurt het afwikkelen van een erfenis?

Dat hangt sterk af van de nalatenschap. Een verklaring van erfrecht is vaak binnen een paar weken klaar. Een volledige afwikkeling, met de aangifte erfbelasting en eventueel de verkoop van een huis, duurt meestal maanden. Vraag de notaris aan het begin om een inschatting en om een overzicht van de stappen.

Mag ik tijdens de afwikkeling van notaris wisselen?

Ja, als de erfgenamen dat samen willen, kunnen ze een andere notaris vragen het werk over te nemen. Het kantoor draagt het dossier dan over. Je betaalt wel voor het werk dat al is gedaan. Probeer het eerst in een gesprek op te lossen; vaak helpt het al om duidelijke afspraken te maken over wie je spreekt en wanneer je iets hoort.

Benieuwd wat het in jouw geval kost?

Vraag gratis en vrijblijvend offertes aan bij notariskantoren in jouw regio. Dan weet je het precies, in plaats van ongeveer.

  • 100% gratis
  • Vrijblijvend
  • Reactie binnen enkele werkdagen
Gratis offertes aanvragen
Leg je situatie voor aan een notaris