Aangifte erfbelasting: van acht naar twintig maanden

Er is een wetswijziging die vrijwel niemand heeft opgemerkt en die voor bijna elke nabestaande iets betekent: sinds 1 januari 2026 heeft u voor de aangifte erfbelasting geen acht maanden meer, maar twintig maanden. Ruim anderhalf jaar dus, in plaats van een kleine driekwart.

Die acht maanden waren de enige harde datum in een afwikkeling waarin verder bijna niets een wettelijke termijn heeft. Ze vielen precies in de periode waarin nabestaanden nog bezig zijn met de uitvaart, met de bank, met de woning en met elkaar — en waarin de omvang van de nalatenschap vaak nog niet vaststaat. In de praktijk werd er daarom massaal uitstel gevraagd. De wetgever heeft die uitzondering nu tot regel gemaakt.

Wat er precies is veranderd

De termijn waarbinnen de aangifte erfbelasting binnen moet zijn, is verlengd van acht naar twintig maanden na de overlijdensdatum. Dat is de hele wijziging. Er is niets veranderd aan de tarieven, aan de vrijstellingen, aan wie aangifte moet doen of aan de manier waarop de belasting wordt berekend — die staan in ons artikel over erf- en schenkbelasting in 2026.

Waarom twintig? Omdat het praktijkprobleem niet was dat nabestaanden niet wilden, maar dat ze niet kónden. Een aangifte erfbelasting vraagt om de waarde van de bezittingen op de dag van overlijden, om de schulden, om een overzicht van eerdere schenkingen en soms om een taxatie. Wie in november iemand verliest, heeft in juli van het jaar erna vaak nog geen verkochte woning en geen definitieve cijfers.

Voor wie geldt welke termijn?

Dit is het punt waarop het misgaat, want er bestaan op dit moment twee termijnen naast elkaar. De termijn hangt aan de overlijdensdatum en niet aan het moment waarop u aangifte doet:

Wie in 2025 een ouder heeft verloren, heeft dus niets aan de nieuwe termijn. Zoekt u op ‘aangiftetermijn erfbelasting’, dan is de kans groot dat u een pagina te zien krijgt die de nieuwe termijn noemt zonder erbij te zeggen vanaf wanneer die geldt. Kijk daarom altijd naar de overlijdensdatum, en houd de datum aan die in uw eigen aangiftebrief staat.

De belastingrente schuift mee

De aangiftetermijn en de belastingrente hangen aan elkaar. De Belastingdienst rekent rente over de periode waarin de belasting nog niet betaald was terwijl dat wel had gekund, en die periode begon vroeger acht maanden na het overlijden. Nu begint hij pas na twintig maanden.

Dat is voor veel nabestaanden het echte verschil. Onder de oude termijn liep de rente door terwijl u nog aan het uitzoeken was, en dat was precies de reden dat adviseurs aanraadden om een geschatte aangifte in te dienen: niet omdat de aangifte af was, maar om de renteklok stil te zetten. Die druk komt nu twaalf maanden later.

Uitstel is geen routine meer

Hier zit de keerzijde, en die wordt zelden genoemd. Uitstel vragen was onder de oude termijn zo gewoon dat het bijna bij de procedure hoorde. Nu de termijn ruim is, is uitstel weer wat het hoort te zijn: een uitzondering. U kunt het alleen nog aanvragen in bijzondere situaties, en u moet erbij uitleggen waarom.

Reken dus niet met twintig maanden plus een verlenging. Reken met twintig maanden als einddatum, en zet die datum kort na het overlijden in uw agenda — met een herinnering een half jaar ervoor, want een taxatie of een verkoop kost tijd.

Wat er niet door verandert

• De peildatum blijft de dag van overlijden. De waarde van de woning, de saldi en de tarieven worden bepaald op die dag, niet op de dag van de aangifte. Twintig maanden wachten verandert dus niets aan het bedrag.
• De aangifteplicht zelf. Krijgt u meer dan uw vrijstelling, dan doet u aangifte, ook zonder aangiftebrief.
• De keuze om te aanvaarden of te verwerpen. Daar stond geen wettelijke termijn op en dat is zo gebleven. Het is een aparte beslissing met een eigen risico: u kunt zuiver aanvaarden door te hándelen, zonder iets te tekenen. Onze erfenisscan loopt die keuze met u langs.
• De verklaring van erfrecht. Of de bank er een vraagt, staat volledig los van de belasting.

Waar nog wél haast bij zit

De verruiming haalt één datum weg, niet de tijdsdruk. Dit loopt gewoon door:

• De vaste lasten van de nalatenschap. Hypotheekrente, verzekeringen, gemeentelijke heffingen en het onderhoud van een leegstaande woning gaan door zolang er niets is verkocht.
• De bank. Rekeningen blijven geblokkeerd tot vaststaat wie de erfgenamen zijn. Daar wacht niemand twintig maanden op.
• Een schuldeiser. Die kan de kantonrechter vragen u een termijn te stellen om te kiezen — en dan is er ineens wél een datum.
• Een onderneming. Een bedrijf of een verhuurd pand wacht niet op een aangiftetermijn.
• Uw eigen dossier. Bankafschriften, taxaties en gegevens over eerdere schenkingen zijn na anderhalf jaar moeilijker te achterhalen dan na drie maanden, niet makkelijker.

Wat u hiermee doet

• Kijk eerst naar de overlijdensdatum en bepaal daarmee welke termijn voor u geldt. Bij een overlijden in 2025 is dat nog steeds acht maanden.
• Zet de einddatum in uw agenda, met een herinnering ruim ervoor. Ga niet uit van uitstel.
• Verzamel nu wat later moeilijk wordt: de saldi op de dag van overlijden, de WOZ-beschikking, de polissen en wat er eerder is geschonken.
• Gebruik de ruimte waarvoor ze bedoeld is — om het goed uit te zoeken — en niet om het uit te stellen.
• Laat de aangifte desgewenst doen. Veel notariskantoren verzorgen hem; wat dat kost verschilt per kantoor. Vraag gratis offertes aan en vergelijk ze naast elkaar, of lees eerst wat de notariskosten voor een aangifte erfbelasting ongeveer zijn.

Bron: Belastingdienst, ‘Wanneer moet mijn aangifte erfbelasting binnen zijn?’ en de toelichting op de belastingrente bij de aanslag erfbelasting (belastingdienst.nl), geraadpleegd op 8 september 2026. Dit artikel is algemene informatie en geen fiscaal advies over uw eigen situatie.