Erfbelasting en schenkbelasting in 2026: tarieven en vrijstellingen

Erft u dit jaar iets, of krijgt u een schenking? Dan is de eerste vraag zelden ‘hoeveel is het waard’ maar ‘wat houd ik ervan over’. Voor de erfbelasting en de schenkbelasting gelden in 2026 nieuwe bedragen: de vrijstellingen en de tariefschijf zijn geïndexeerd. De tarieven zelf — 10 tot 40 procent — zijn niet veranderd.

Zo werkt de rekensom

De rekensom is voor beide belastingen dezelfde en bestaat uit twee stappen. Eerst haalt u uw vrijstelling van het bedrag af. Wat daarna overblijft is belast, en pas daarover rekent u het percentage uit de tariefstabel. Blijft u onder de vrijstelling, dan betaalt u niets.

Twee dingen bepalen wat u betaalt: uw relatie tot de overledene of de schenker, en de hoogte van wat u krijgt. Een kind heeft een andere vrijstelling dan een neef, en boven een bepaald bedrag verdubbelt het percentage bijna.

Vrijstellingen erfbelasting 2026

Let op het verschil tussen erven en schenken: een kleinkind heeft bij een erfenis dezelfde vrijstelling als een kind, maar bij een schenking valt het kleinkind in de laagste categorie.

De partnervrijstelling en uw nabestaandenpensioen

De vrijstelling van ruim acht ton voor partners is de hoogste die de wet kent, maar hij staat zelden voluit op de aanslag. Krijgt de langstlevende een nabestaandenpensioen, dan wordt de helft van de waarde daarvan van de vrijstelling afgetrokken. Dat heet pensioenimputatie.

Hoe hoog die aftrek is, hangt af van de jaarlijkse uitkering en de leeftijd van de partner. Er zit wel een bodem in: hoe hoog het nabestaandenpensioen ook is, de partner houdt in 2026 altijd een vrijstelling van minimaal € 213.915. Voor samenwoners geldt de partnervrijstelling alleen als aan de voorwaarden van de Successiewet is voldaan — een notarieel samenlevingscontract met een wederzijdse zorgverplichting is daarin voor veel stellen de kortste weg.

Vrijstellingen schenkbelasting 2026

Drie regels waar mensen op struikelen. Ouders tellen samen als één schenker, ook als ze gescheiden zijn: twee keer de jaarlijkse vrijstelling bestaat niet. De eenmalig verhoogde vrijstelling kómt niet bovenop de jaarlijkse, hij vervangt hem in dat jaar. En de leeftijdsgrens van 40 jaar kijkt naar de dag van de schenking — is de partner van uw kind nog geen 40, dan kan de vrijstelling via die kant soms nog wel.

De vrijstelling voor de eigen woning, de zogenoemde jubelton, is per 2024 helemaal verdwenen. Wilt u een kind helpen bij de aankoop van een huis, dan is dat gewone schenken — zie ons artikel over een huis kopen met een schenking.

De tarieven in 2026

Boven de vrijstelling gelden voor beide belastingen dezelfde percentages, met de schijfgrens op € 158.669:

Het hogere percentage geldt alleen over het deel bóven de schijfgrens, niet met terugwerkende kracht over het geheel.

Twee rekenvoorbeelden

Een kind erft € 150.000. Daar gaat de vrijstelling van € 26.230 af, dus € 123.770 is belast. Dat blijft onder de schijfgrens, dus 10 procent: € 12.377 erfbelasting.

Een neef erft datzelfde bedrag. Zijn vrijstelling is € 2.769, dus € 147.231 is belast tegen 30 procent: € 44.169. Exact dezelfde erfenis, ruim drie keer zoveel belasting — dat verschil is precies waarom mensen met een testament soms kiezen voor legaten aan mensen met een hoge vrijstelling en een goed doel voor de rest.

Wanneer moet de aangifte binnen zijn?

• Erfbelasting: doorgaans binnen acht maanden na het overlijden. Lukt dat niet, vraag dan uitstel aan — over te late betaling loopt belastingrente.
• Schenkbelasting: vóór 1 maart van het jaar ná de schenking. Blijft u binnen de jaarlijkse vrijstelling, dan hoeft u meestal helemaal geen aangifte te doen; gebruikt u een eenmalig verhoogde vrijstelling, dan móet u aangifte doen, ook als u niets hoeft te betalen.

Waar de notaris in beeld komt

De belasting zelf regelt u met de Belastingdienst, niet met de notaris. Maar de akte die eraan voorafgaat is vaak wel notarieel: een schenking op papier moet in een notariële akte staan (zie schenken op papier), en bij een erfenis is er meestal een verklaring van erfrecht nodig voordat de bank meewerkt. Veel kantoren verzorgen ook de aangifte erfbelasting.

Wilt u weten wat dat bij u in de buurt kost? Vraag gratis offertes aan en vergelijk de kantoren naast elkaar. Twijfelt u of er in uw familie meer speelt dan alleen de belasting, dan geeft onze familiescan in tien minuten een beeld.

Bron: Belastingdienst, tarieven en vrijstellingen erf- en schenkbelasting 2026 (belastingdienst.nl), geraadpleegd op 31 augustus 2026. Dit artikel is algemene informatie en geen fiscaal advies over uw eigen situatie.