Uitvaartkosten: wie betaalt de rekening?

Binnen enkele dagen na een overlijden zit iemand aan tafel bij de uitvaartondernemer, terwijl niemand nog weet hoe de nalatenschap ervoor staat. Een uitvaart kost al snel enkele duizenden euro’s. De vraag wie die rekening betaalt, heeft twee antwoorden die vaak door elkaar lopen.

Twee regels die je uit elkaar moet houden

Regel één: wie tekent, betaalt. De uitvaartondernemer sluit een overeenkomst met de opdrachtgever. Die opdrachtgever is de klant en is dus betalingsplichtig, ook als hij niet de erfgenaam is en ook als er in de nalatenschap niets te vinden blijkt.

Regel twee: de uitvaart is een schuld van de nalatenschap. De wet noemt de kosten van lijkbezorging uitdrukkelijk als schuld van de nalatenschap, vóór zover ze passen bij de omstandigheden van de overledene (artikel 4:7 van het Burgerlijk Wetboek). Zo’n schuld heeft bovendien een hoge rang: bij een krappe boedel gaat de uitvaart vóór op veel andere schulden.

De opdrachtgever betaalt dus, en verhaalt dat vervolgens op de nalatenschap. Zolang er genoeg in de nalatenschap zit, merkt niemand dat dit twee aparte stappen zijn.

Wat betekent ‘passend bij de omstandigheden’?

Dat is geen vast bedrag maar een maatstaf: de stand en het vermogen van de overledene, en wat hij of zij zelf zou hebben gewild. Een sobere uitvaart voor iemand met een klein pensioen is passend; een uitvaart met tweehonderd genodigden en een borrel in een grand café kan dat ook zijn — als het vermogen daarbij past. Kiest de opdrachtgever bewust ruimer dan de boedel toelaat, dan kunnen de andere erfgenamen weigeren dat deel mee te dragen. In de rechtspraak is daar geregeld over geprocedeerd, en de uitkomst hangt telkens af van die twee vragen.

Eerst kijken, dan tekenen

De praktische volgorde die veel gedoe voorkomt:

1. Is er een uitvaartverzekering of uitvaartpolis? Vraag het na bij de verzekeraar en kijk in de administratie. Sommige polissen keren geld uit, andere leveren een uitvaart in natura via een vaste ondernemer — kiest u een andere ondernemer, dan krijgt u soms minder vergoed.
2. Staat er in een testament iets over de uitvaart? Een executeur heeft vaak de taak de uitvaart te regelen. Het Centraal Testamentenregister kan na het overlijden vertellen of er een testament is.
3. Hoe staat de nalatenschap ervoor? Zijn er schulden, een restschuld op de woning, achterstanden? Dat bepaalt of u de erfenis wilt aanvaarden.
4. Wie tekent er? Laat één persoon tekenen die weet dat hij daarmee betalingsplichtig wordt, en overleg met de andere nabestaanden over het budget.

Als de nalatenschap negatief is

Hier komen de twee regels uit elkaar. Verwerpt u de erfenis, dan bent u geen erfgenaam meer — maar dat maakt de handtekening onder het contract met de uitvaartondernemer niet ongedaan. Heeft u getekend, dan blijft u die rekening zelf verschuldigd.

De uitvaart regelen betekent op zichzelf niet dat u de erfenis aanvaardt. Maar de grens is dun: gaat u zich gedragen als eigenaar — spullen meenemen, de auto verkopen, geld overmaken naar uzelf — dan kan dat wel als zuiver aanvaarden gelden, en dan bent u met uw eigen vermogen aansprakelijk voor alle schulden. Twijfelt u, laat de rekening dan rechtstreeks door de bank vanaf de rekening van de overledene betalen en vraag eerst advies. Onze erfenisscan loopt in tien minuten met u langs de keuze tussen zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden en verwerpen.

Als niemand de uitvaart regelt

Is er niemand die de zorg op zich neemt, dan doet de gemeente dat op grond van de Wet op de lijkbezorging. De gemeente kan die kosten daarna verhalen op de nalatenschap, en soms op de nabestaanden die tot de uitvaart gehouden waren. ‘Niets doen’ is dus geen manier om onder de kosten uit te komen.

Onderling verrekenen tussen erfgenamen

Heeft één kind de uitvaart betaald en zijn er vier erfgenamen, dan is de betaalde uitvaart een vordering op de nalatenschap. Die komt dus van het totaal af vóórdat de rest wordt verdeeld — niet uit het erfdeel van degene die toevallig heeft betaald. Bewaar daarom alle nota’s en betaalbewijzen, en zet ze op de boedelbeschrijving.

Loopt de afwikkeling vast, of weet u niet zeker wat u wel en niet mag betalen? Een notaris kan de verklaring van erfrecht opstellen en de nalatenschap afwikkelen. Vraag gratis offertes aan bij kantoren bij u in de buurt.

Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies over uw eigen situatie. Bij een mogelijk negatieve nalatenschap is het verstandig vóór het tekenen van de uitvaartopdracht advies te vragen.