Wat staat er in de hypotheekakte? De bepalingen uitgelegd

Van alle stukken die u bij de notaris tekent, is de hypotheekakte het langst en het minst gelezen. Taalkundigen noemen hem al jaren een van de moeilijkste documenten in het Nederlands, en dat komt niet doordat notarissen graag moeilijk doen: de akte moet in één keer goed zijn voor een situatie die zich hopelijk nooit voordoet. Hieronder loopt u hem door in gewone taal.

Wat de akte eigenlijk doet

De hypotheekakte vestigt een hypotheekrecht: een zekerheidsrecht op uw woning ten gunste van de geldverstrekker. U blijft eigenaar. De bank krijgt het recht om, als u niet betaalt, de woning te laten verkopen en zich als eerste uit de opbrengst te laten betalen.

De akte spreekt van de hypotheekgever (u, de eigenaar die het recht geeft) en de hypotheekhouder (de bank). Verwarrend, want in het spraakgebruik ‘geeft’ de bank de hypotheek. In de akte is het omgekeerd.

Het hypotheekbedrag: waarom er meer staat dan u leent

Leent u vier ton, dan staat er vaak een inschrijving van bijvoorbeeld vijf ton. Dat verschil is geen fout: de inschrijving dekt naast de hoofdsom ook rente, boetes en kosten van invordering. In de akte staat dat meestal als een percentage bovenop de hoofdsom.

Belangrijk voor later: leent u in de toekomst bij, dan hoeft dat niet altijd via een nieuwe akte als de bestaande inschrijving hoog genoeg is. Dat scheelt notaris- en kadasterkosten.

Bankhypotheek of vaste hypotheek

Bij een vaste hypotheek (ook wel: hypotheek voor een vaste som) dekt het recht één specifieke lening. Bij een bankhypotheek dekt het recht ‘al wat de bank van u te vorderen heeft of zal krijgen’: ook een doorlopend krediet, een zakelijke lening of een roodstand bij diezelfde bank.

Dat is comfortabel bij bijlenen, maar het betekent ook dat een schuld die niets met uw huis te maken heeft, onder de zekerheid van uw huis valt. Wilt u dat weten, kijk dan of in uw akte staat dat het gaat om ‘alles wat de bank uit welken hoofde ook te vorderen heeft’. Dat is de bankhypotheek.

De bedingen: wat ze doen en wanneer

Deze bedingen liggen niet stil te wachten op een ramp: het huurbeding speelt bijvoorbeeld zódra u erover denkt uw woning te verhuren tijdens een verblijf in het buitenland.

Inschrijving en rangorde

De notaris schrijft de akte in bij het Kadaster. Het moment van inschrijving bepaalt de rangorde: wie het eerst is ingeschreven, wordt bij verkoop het eerst betaald. Sluit u later een tweede lening met zekerheid op dezelfde woning, dan staat die bank in rang achter de eerste. Wat de inschrijving kost, leest u in kadasterkosten; wat het kantoor er zelf voor rekent, in notariskosten hypotheek.

De akte is meteen een executoriale titel

Een notariële akte levert een grosse op waarmee de bank direct kan executeren, zonder eerst een procedure bij de rechter te voeren over het bestaan van de schuld. Dat is precies waarom de wet voor een hypotheek een notariële akte eist en waarom de notaris u de akte vóór het tekenen moet uitleggen.

En als de lening is afgelost?

Het hypotheekrecht verdwijnt niet vanzelf. De inschrijving blijft in het Kadaster staan tot hij wordt doorgehaald — dat heet royement, en daar is opnieuw een notariële akte voor nodig, met kosten. Bij verkoop gebeurt dat automatisch via het notariskantoor. Lost u af zonder te verkopen, dan kunt u de inschrijving ook laten staan: dat is gratis, en handig als u later opnieuw wilt lenen bij dezelfde bank.

Waar u op let bij het concept

• Vraag het concept op tijd op, minstens enkele dagen voor het tekenen, en lees het naast uw hypotheekofferte.
• Controleer de bedragen: hoofdsom, inschrijvingsbedrag en de omschrijving van het onderpand.
• Kijk of het een bankhypotheek is en of u dat wilt.
• Let op meerdere onderpanden: staat er meer dan uw woning in, bijvoorbeeld een garagebox of een tweede pand?
• Stel uw vragen vóór de afspraak. Aan tafel wordt de akte doorgenomen, maar dat is niet het moment om nog iets te laten wijzigen.

Koopt u met Nationale Hypotheek Garantie, lees dan ook wat NHG betekent. Op onze voorbereidingslijst voor de hypotheekakte staat wat u meeneemt en vooraf uitzoekt. En wilt u de kosten van het passeren vergelijken? Vraag gratis offertes aan bij kantoren in uw regio.

Dit artikel is algemene informatie. De precieze bewoordingen verschillen per geldverstrekker; uw eigen akte en de algemene voorwaarden van uw bank zijn leidend.