Rechtssysteem

Het Nederlandse rechtssysteem rust op geschreven wetten, aangevuld met verdragen, Europese regelgeving en rechtspraak. Anders dan in landen met een common law-traditie is de wet het uitgangspunt; rechterlijke uitspraken leggen uit hoe die wet moet worden begrepen.

Het valt uiteen in gebieden. Het privaatrecht regelt de verhoudingen tussen burgers onderling en staat vooral in het Burgerlijk Wetboek; het strafrecht gaat over gedrag dat de samenleving verbiedt, met het Openbaar Ministerie als vervolger; het bestuursrecht over besluiten van de overheid. De Grondwet staat daarboven.

Rechtspreken gebeurt in instanties: eerst de rechtbank, dan het gerechtshof, ten slotte de Hoge Raad. De notaris hoort tot wat de onvrijwillige rechtspleging wordt genoemd: hij legt rechtsverhoudingen vast zodat er later niet over hoeft te worden geprocedeerd, en zijn authentieke akte heeft daarom bijzondere bewijskracht.