Rechter-commissaris

Bij een faillissement benoemt de rechtbank naast de curator een rechter-commissaris. Die houdt toezicht op de afwikkeling: de curator heeft zijn toestemming nodig voor ingrijpende stappen, zoals het verkopen van bedrijfsonderdelen, het ontslaan van personeel of het voeren van een procedure.

Hij beoordeelt ook de uitdelingslijst, waarin staat wie wat krijgt van de opbrengst, en hij zit de verificatievergadering voor waarin de vorderingen van schuldeisers worden vastgesteld. Bij een surseance van betaling is er een vergelijkbare rol.

In het strafrecht bestaat dezelfde functienaam voor iets anders: daar is de rechter-commissaris degene die vooraf toetst of ingrijpende opsporingsmiddelen mogen worden ingezet. Beide rollen delen dezelfde gedachte — een rechter die meekijkt voordat er iets onomkeerbaars gebeurt.