Verklaring voor recht

Soms is er geen behoefte aan een veroordeling maar aan duidelijkheid. Met een verklaring voor recht stelt de rechter vast hoe het zit: dat een overeenkomst rechtsgeldig is ontbonden, dat iemand eigenaar is, dat een besluit nietig is, of dat een partij aansprakelijk is voor schade die later nog moet worden begroot.

Er valt niets mee te executeren — een deurwaarder kan er geen beslag mee leggen. De waarde zit in het vaststaan: partijen kunnen er niet meer op terugkomen, en op basis daarvan kan verder worden onderhandeld of alsnog worden gevorderd.

In notariële zaken komt het voor bij geschillen over eigendom of over een erfgrens, bijvoorbeeld om te laten vaststellen dat een strook grond door verjaring is verkregen. De uitspraak komt in een vonnis of een beschikking, en kan dan worden ingeschreven in de openbare registers.